đạo đức kinh doanh

Đạo đức là những chuẩn mực trong xã hội dùng để quản lý hành vi giúp chúng ta nhận biết nên ứng xử thế nào trong cuộc sống đời thường.

Thế nhưng có những cá nhân hay thậm chí là doanh nghiệp có những hành động trái với các chuẩn mực này. 

Chiến thắng bằng mọi giá...

Vào năm 2018, thành viên của đội criket Úc bị bắt quả tang gian lận trên TV. Ba thành viên - bao gồm cả Đội Trưởng và Đội Phó - bị loại khỏi giải và đưa về nước.

Khi giải thích cho hành vi của mình, những cầu thủ trả lời vì cả đội luôn bị áp lực phải giành thắng lợi và tiếp tục thắng những trận sau.
 
Tuần trước Hội Đồng Cricket Úc đưa ra bản báo cáo chính thức về vụ scandal. Trong số những kết luận và hướng giải quyết, tôi nghĩ rằng yếu tố chính trong bản báo cáo là đội tuyển chỉ tập trung vào chiến thắng và "...không phải là thắng bằng mọi giá mà là chiến thắng không cần biết đến hậu quả". Việc này khiến quan điểm chiến thắng thì có làm gì đi nữa cũng chấp nhận được ăn sâu vào tâm trí của đội.

Đáng tiếc là quan điểm như vậy cũng phổ biến trong kinh doanh. Những cá nhân được tôn vinh hay khen thưởng vì kết quả của họ, thay vì quá trình diễn ra để đạt được kết quả đó. Mọi người thường có thể phân biệt giữa đúng và sai nhưng có vài cá nhân sẵn sàng bỏ qua để đạt được mục tiêu của mình. 

Thế nhưng có một cái giá phải trả cho tất cả mọi thứ. Các tổ chức giờ đây đang xem xét những hành động phù hợp trong công việc và những chi phí phát sinh khi đạt được mục tiêu. Nghiên cứu cho thấy những thành quả đạt được từ quan điểm thắng bằng mọi giá thường là ngắn hạn và chi phí thực sự cho quan điểm này có thể kéo dài với tổn thất hàng tỷ đô la mỗi năm.
 
Thông thường, những hoạt động của doanh nghiệp được phán xét theo các tiêu chuẩn Đạo Đức Kinh Doanh.

đạo đức kinh doanh là gì?

Nói theo cách đơn giản nhất đạo đức kinh doanh là những nguyên tắc của một tổ chức, những tiêu chuẩn để quản lý hành vi giúp chúng ta ứng xử trong những tình huống khác nhau.
 
Vấn đề nan giải về đạo đức xảy ra trong trường hợp chúng ta đối mặt với một tình huống mà các chọn lựa liên quan trực tiếp đến những tiêu chuẩn đạo đức về "Đúng/Sai". Trong trường hợp của Đội Trưởng đội Cricket Úc, sức ép giành chiến thắng là ưu tiên so với việc chơi đúng luật.

Những hành động tốt đẹp, đúng đắn của từng cá nhân hay tổ chức sẽ tạo ra lòng tin và những mối quan hệ lâu dài, bổ trợ sự hài lòng cũng như lòng trung thành với công việc và giảm tỷ lệ những hành động tiêu cực.

Khi đối mặt với một tình huống khó khăn, hãy hỏi bản thân câu hỏi này - Mình có làm khác đi không nếu như mình hiểu được toàn cảnh tình hình và hậu quả của hành động của mình? Nếu như Đội Trưởng Cricket Úc đã tự hỏi câu này thì anh ấy đã có thể nhận ra được hậu quả của quyết định chiến thắng bằng mọi giá - sự tổn thất về uy tín cá nhân, đội tuyển và cả quốc gia.

những lĩnh vực cần lưu ý

Có 4 lĩnh vực cần được lưu ý trong Đạo Đức Kinh Doanh –

• Xung Đột Lợi Ích - khi trách nhiệm của một cá nhân hay tổ chức bị ảnh hưởng bởi lợi ích cá nhân.

• Quyền và Trách Nhiệm của cá nhân - các quyền cơ bản của cá nhân được bảo vệ bởi luật pháp và được xã hội ủng hộ - những cử chỉ và hành động đẹp - để bảo đảm rằng mỗi người đều giữ được thể diện cá nhân.

• Bảo Mật Thông Tin - những dữ liệu của doanh nghiệp là thuộc sở hữu của doanh nghiệp. Nó được cung cấp cho nhân viên chỉ để cho mục đích hoàn thành công việc được giao, không có mục đích khác.

• Mối Quan Hệ với Khách Hàng và Nhà Cung Cấp - bảo đảm rằng những mối quan hệ này chỉ là quan hệ công việc, không phải được xây dựng trên nền tảng quà cáp hay ơn huệ.

cách xử lý vấn đề trong Đạo Đức Kinh Doanh

Để có thể đưa ra những quyết định đúng bạn cần có kiến thức về những vấn đề về đạo đức và phương pháp suy luận những khía cạnh về đạo đức trong quyết định của mình và cân nhắc những hệ quả có thể xảy ra từ quyết định của mình.

Các nhà triết học theo thời gian đã đưa ra vài phương pháp có thể được sử dụng để giải quyết những nan giải trong đạo đức. Bao gồm -
• Phương Pháp Thiết Thực (Utilitarian Approach) - quyết định của tôi sẽ đem về lợi ích lớn nhất và hậu quả ít nhất.
• Phương Pháp Quyền Lợi (Rights Approach) - quyết định của tôi sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của người khác; vd quyền được biết sự thật, quyền riêng tư...
• Phương Pháp Công Bằng (Justice Approach) - quyết định của tôi sẽ bảo đảm rằng "đối xử những gì giống nhau giống như nhau và đối xử những gì khác nhau khác nhau" (Aristotle)
• Phương Pháp Xã Hội (Common Good) - quyết định của tôi sẽ mang về lợi ích cho bản thân tôi và xã hội; vd bảo hiểm sức khỏe hợp túi tiền xã hội.
• Phương Pháp Đức Hạnh (Virtue Approach) - quyết định của tôi sẽ thiên về những triết lý tốt đẹp để tôi có thể hoàn thiện nhân cách của mình. Vd lòng trung thực, nhân ái, rộng lượng, công bằng, liêm chính.

Có kiến thức và phương pháp suy nghĩ sẽ không làm cho bạn đưa ra quyết định chính xác, bạn chỉ đơn thuần có được những công cụ để giải quyết vấn đề. Cũng như kỹ năng, cần phải có thực hành để duy trì thái độ ứng xử; theo thời gian bạn sẽ có nhiều tự tin hơn khi đối mặt với nhứng vấn đề về đạo đức.

Mặc dù mọi người đều đồng ý rằng một kiến thức căn bản về đạo đức là cần thiết trong môi trường kinh doanh hiện nay, đây vẫn còn là một khái niệm khó hiểu & khó truyền đạt.

Để giúp bạn hiểu được trình độ nhận thức hiện tại của mình về đạo đức và những phương pháp giải quyết, EDCentral có những khóa học thực tế sử dụng các chương trình giả lập. Chúng cung cấp những tình huống có thật ngoài cuộc sống và những kiến thức, phương pháp cần biết để giải quyết những vấn đề này.